Evde Bakım Maaşı ve Engelli Aylığı: Devlet Desteğinden Kimler Faydalanabilir?
Bu haftaki köşe yazımda, kamuoyunda sıkça sorulan bir konuya, yani evde bakım maaşı ve engelli aylığı gibi devlet desteklerine yer verdim. Özellikle bazı vatandaşlarımızın bu haklardan habersiz olması veya gerekli başvuru süreçlerini bilmemesi sebebiyle mağdur olduklarını üzülerek gözlemliyorum.
Ailesi ekonomik yoksunluk içinde olan ve bakıma muhtaç engellilere, evde ya da kurumda bakım hizmeti sağlanmaktadır. Evde bakım maaşı, doğrudan engelli bireye değil; bakımını üstlenen aile bireylerine, akrabalara ya da vasilere Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında ödenen sosyal yardım türüdür.
2025 yılı itibarıyla, bakımı üstlenen kişilere aylık 11.702,00 TL’ye kadar ödeme yapılmaktadır. Bu destekten faydalanabilmek için, İl veya İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine başvurmak gerekmektedir.
Evde Bakım Hizmetinin Esasları
Bakım hizmeti sunulurken; engelli bireyin biyolojik, fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçları dikkate alınmakta, öncelikle yaşadığı sosyal çevreden ayrılmadan, evde bakım hizmeti verilmesi hedeflenmektedir.
“Bakıma muhtaç birey” tanımı ise; yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyen, temel ihtiyaçlarını (yemek yeme, tuvalet, banyo gibi) kendi başına karşılayamayan kişiler için kullanılmaktadır. Ayrıca bu kişilerin “ağır engelli” olarak raporlanması ve Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerindeki şartları taşıması gerekmektedir.
Evde Bakım Maaşı İçin Gerekli Üç Şart
- Gelir Şartı: Hanedeki kişi başına düşen gelirin, net asgari ücretin üçte ikisinden az olması gerekir. (2025 yılı itibarıyla: 22.104,67 x 2/3 = 14.736,44 TL’den az olmalı.)
- Bakımı Üstlenen Kişiler: Engellinin eşi, çocukları, kardeşleri, torunları, amca-hala-dayı-teyze ve bunların çocukları dahil olmak üzere geniş bir akraba çevresi bakım görevini üstlenebilir. Detaylı liste yazı sonunda yer almaktadır.
- Engel Durumu: Engelli bireyin “ağır engelli” olduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelenmiş olması gereklidir.
Engelli Aylığı (Devlet Desteği)
Engelli aylığı, engelli bireyin kendisine doğrudan ödenen sosyal yardımdır. 2025 yılı itibarıyla güncel tutarlar şu şekildedir:
- %40-69 engelli oranı için: 4.303,00 TL
- %70 ve üzeri engelli oranı için: 6.454,00 TL
- 18 yaş altı engelli yakını için: 4.303,00 TL
Bu ödemeler, hane halkı kişi başı gelirinin, net asgari ücretin üçte birinden az olması durumunda verilmektedir. (Yaklaşık olarak: 7.368,00 TL)
Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
Başvurular; il merkezlerinde İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine, ilçelerde ise İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine yapılır. Başvuruyu, engelli bireyin yakını gerçekleştirir.
Gerekli Belgeler:
- T.C. kimlik numarası beyanı
- Engelli sağlık kurulu raporu
- Gelir ve mal beyanı (taahhütlü)
- Engelli kişiye ait 2 adet vesikalık fotoğraf
- Varsa öğrenim durumunu gösterir belge
- Vasi atanmışsa mahkeme kararı (bedensel engelliler için gerekmez)
- Anne baba boşanmışsa mahkeme kararı
- Nüfus kayıt örneği ve ikametgâh adres belgesi
- Engelli kişinin ve bakım verecek kişinin kimlik fotokopileri
- Hanede kimlerin yaşadığını gösteren adres beyanı
Son Söz:
Unutmayalım, devletin sunduğu bu haklardan faydalanmak için bilgi sahibi olmak ilk adımdır. Haklarınızı öğrenin, takip edin ve gerekirse bir uzmandan destek alın.
“Bir yalana inanmış olmak sizi aptal yapmaz, çünkü saf olmak karaktersiz olmaktan çok daha iyidir.”
(Victor Hugo)
Yazar: Abdulbaki Akbal
S.M. Mali Müşavir – B. Denetçi
0 Yorum