2026 yılı Şubat verilerine göre Türkiye’de gıda enflasyonu yüzde 36,44 olarak tespit edilmiştir. Bu oranla Türkiye, Güney Sudan’ın yüzde 106 ve İran’ın yüzde 57,90 seviyesinin ardından, dünya genelinde üçüncü sırada yer almaktadır. Ayrıca bu tablo, Türkiye’nin Avrupa ve G20 ülkeleri arasında da dikkat çekici biçimde öne çıktığını göstermektedir.

Peki, tarım ülkesi olarak bilinen bir yerde gıda neden bu kadar pahalı?

Bu sorunun en temel nedenlerinden biri, üreticinin yeterince desteklenmemesidir. Türkiye’de çiftçiler; gübre, mazot, tohum ve ilaç gibi temel girdilerde yaşanan maliyet artışları karşısında büyük zorluk yaşamaktadır. Üretim maliyetleri yükselirken, çiftçinin kazancı aynı oranda artmamaktadır. Bu durum ise üretimin azalmasına, dolayısıyla piyasadaki arzın daralmasına yol açmaktadır.

Öte yandan küresel gelişmeler de bu süreci daha da ağırlaştırmaktadır. Özellikle enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar ve jeopolitik gerilimler, tarımsal üretimde kullanılan birçok kalemin maliyetini artırmaktadır. Mazot pahalıysa traktör çalışmaz, gübre pahalıysa toprak verimini kaybeder. Sonuçta tüm bu yük, zincirleme şekilde vatandaşın sofrasına yansır.

Ancak mesele yalnızca dış etkenlerle açıklanamaz. İçerideki plansızlık, yanlış tarım politikaları ve üretim yerine ithalata dayalı yaklaşım da bu tablonun önemli nedenleri arasındadır. Kendi kendine yetebilen bir tarım ülkesi olmamız gerekirken, birçok üründe dışa bağımlı hale gelinmesi düşündürücüdür.

Gıda enflasyonu sadece ekonomik bir sorun değildir; aynı zamanda bir refah, adalet ve toplumsal denge meselesidir. Çünkü bu artışlardan en çok dar gelirli vatandaş etkilenmektedir. Sofradaki ekmeğin küçülmesi, toplumdaki huzurun da azalması anlamına gelir.

Sonuç olarak; eğer bu ülke gerçekten bir tarım ülkesi ise, öncelikle çiftçisine sahip çıkmalıdır. Üretimi artıracak, maliyetleri düşürecek ve planlı tarımı teşvik edecek politikalar hayata geçirilmeden gıda enflasyonunun düşmesi mümkün görünmemektedir.

Unutulmamalıdır ki; toprağı güçlü olanın geleceği de güçlü olur.

Köşenin Sözü:

“Senin değilse alma.

Doğru değilse yapma.

Gerçek değilse söyleme.

Bilmiyorsan sus.”

(Japon Atasözü)

Abdulbaki Akbal

Mali Müşavir – Denetçi