Sermayenin Tercihi: Güven Veren Ülkeler

Değerli okurlar,

Bir süre önce Çin'in önde gelen otomotiv firmalarından BYD ve Chery’nin Türkiye’de otomobil fabrikası kuracağı yönünde haberler gündeme gelmişti. Her iki fabrikanın yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapacağı ve binlerce kişiye istihdam sağlayacağı ifade ediliyordu. Böyle bir yatırımın hem ülke ekonomisine hem de bölgesel kalkınmaya önemli katkılar sunacağı düşünülüyordu.

Özellikle BYD’ye yönelik olarak uygulanan bazı teşvikler dikkat çekmişti. Şirketin belirli bir satış rakamına ulaşması halinde araç başına önemli vergi avantajlarından yararlanabileceği konuşuluyordu. Buna rağmen beklenen yatırımlar gerçekleşmedi ve firmalar Türkiye yerine farklı ülkeleri tercih etti.

Peki, bu şirketler neden Türkiye’de yatırım yapmadı?

Gelen bilgilere göre BYD ve Chery, Avrupa pazarına daha kolay erişim sağlayabilmek amacıyla yatırımlarını Macaristan gibi Avrupa Birliği ile daha uyumlu ülkelerde gerçekleştirmeyi tercih etti. Avrupa Birliği içerisinde üretim yapmak, firmalara hem lojistik hem de ticari açıdan çeşitli avantajlar sunmaktadır.

Ancak yatırım kararlarını etkileyen unsurlar yalnızca ekonomik teşviklerden ibaret değildir. Uluslararası şirketler yatırım yapacakları ülkelerde hukukun üstünlüğü, mülkiyet haklarının korunması, yargı bağımsızlığı ve siyasi istikrar gibi konulara da büyük önem vermektedir. Çünkü uzun vadeli yatırımlar, yatırımcı açısından güven ortamı gerektirir.

Son dönemde kamuoyunda geniş yankı uyandıran bazı adli ve idari süreçler de Türkiye'nin uluslararası algısı açısından tartışma konusu olmaktadır. Özellikle kamuoyuna yansıyan bazı uygulamalar, insan hakları, hukuk devleti ve adalet mekanizmasının işleyişi konusunda çeşitli eleştirilerin gündeme gelmesine neden olmaktadır.

Yabancı sermaye, yatırım yapacağı ülkede yalnızca ekonomik fırsatları değil; hukuki güvenceyi, öngörülebilirliği ve kurumsal istikrarı da dikkate alır. Bu nedenle yatırım çekmek isteyen ülkelerin sadece teşvik paketleri sunması yeterli değildir. Aynı zamanda yatırımcıya güven verecek güçlü bir hukuk sistemi ve istikrarlı bir yatırım ortamı oluşturması da gerekmektedir.

Sonuç olarak, BYD ve Chery gibi büyük şirketlerin yatırım tercihleri yalnızca mali teşviklerle açıklanamaz. Yatırım kararları; ekonomik koşulların yanı sıra hukuk, demokrasi, uluslararası ilişkiler ve yatırım güvenliği gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesiyle şekillenmektedir. Türkiye'nin daha fazla yabancı yatırım çekebilmesi için bu alanlarda da güçlü bir güven ortamı oluşturması büyük önem taşımaktadır.

Köşenin Sözü: “Hayatta daima gerçekleri savun! Takdir eden olmasa bile, vicdanına hesap vermekten kurtulursun.” (Che Guevara)

Abdulbaki Akbal

Mali Müşavir-Bğımsız Denetçi