Vergi Usul Kanununda Son Değişiklikler

Değerli okurlarım, bilindiği üzere 01 Ekim 2025 tarihi itibarıyla 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359., 153/A ve 160/A maddeleri yürürlüğe girdi.

Bu maddeler, hem mükellefler hem de mali müşavirler açısından yeni sorumluluklar ve ciddi yaptırımlar getiriyor.

Bu yazımda, söz konusu düzenlemelerin amacını ve sonuçlarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

 

“Bilmeden Kullandım” Savunması Artık Geçerli Değil

 

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi, vergiye ilişkin belgelerin gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmesi veya kullanılması durumunda uygulanacak yaptırımları tanımlıyor.

Buna göre:

•Sahte belge, “gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde varmış gibi düzenlenen belge” olarak tanımlanıyor.

•Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ise, “gerçek bir işlemin miktar veya mahiyet bakımından gerçeğe aykırı gösterilmesi” anlamına geliyor.

 

Sahte veya yanıltıcı belge kullanan mükellefler için yaptırımlar oldukça ağır:

•Üç kat vergi ziyaı cezası uygulanacak,

•Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusu yapılacak,

•Vergi kaçakçılığı suçu kapsamında 3 ila 8 yıl arası hapis cezası verilebilecek.

 

Bu düzenlemeyle birlikte artık “bilmeden kullandım” savunması geçerli olmayacak.

 

Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Dönemi Başladı

 

Yeni dönemin en dikkat çekici yeniliklerinden biri de Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) oldu.

Bu sistem, işletmelerin tüm mali işlemlerini yapay zekâ desteğiyle anlık olarak analiz eden dijital bir denetim aracıdır.

KURGAN sayesinde denetimler klasik yöntemlerde olduğu gibi yıllar sonra değil, işlemler gerçekleştikçe yapılacaktır.

 

Faturalar, banka transferleri, stok kayıtları ve beyannameler elektronik ortamda izlenecek; sistem olağandışı veya riskli bir işlem tespit ettiğinde mükellefi izaha davet edecek.

 

Mali Müşavirlere Yeni Dönemde Büyük Sorumluluk

 

01 Ekim 2025 itibarıyla devreye giren KURGAN sistemi, sadece mükellefleri değil, mali müşavirleri de doğrudan etkileyecek.

Sahte belge düzenleyen veya kullanan bir mükellef tespit edildiğinde, yapay zekâ tarafından ilgili mali müşavir ve yeminli mali müşavir eş zamanlı olarak bilgilendirilecek.

 

Bu durum, mali müşavirlerin sadece defter tutma ve beyanname gönderme sorumluluğundan öteye geçerek;

artık risk analizi yapma, mükellefi dijital denetime hazırlama, vergi danışmanlığı ve hukuki danışmanlık görevlerini de üstlenmelerini gerektiriyor.

 

MASAK Bildirimi Zorunluluğu Artıyor

 

Yeni uygulamayla birlikte Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) da sürece aktif olarak dahil oldu.

5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında,

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler, mükelleflerinin şüpheli işlemlerini MASAK’a bildirmekle yükümlü hale geldi.

 

Bu da mali müşavirlerin artık mükelleflerin tüm mali hareketlerini çok daha sıkı bir şekilde takip etmesini zorunlu kılıyor.

 

Köşenin Sözü

“Bir yerde küçük adamların büyük gölgeleri görünüyorsa orada güneş batıyor demektir.”

— Konfüçyüs

 

Abdulbaki Akbal

S.M. Mali Müşavir – Bağımsız Denetçi